Psychologia pozytywna

Twórcą psychologii pozytywnej jest Martin Seligman, przewodniczący Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego, który jako pierwszy opisał w sposób systematyczny zjawisko wyuczonej bezradności.

Nurt ten powstał w psychologii, po pierwsze w wyniku protestu wobec psychologii negatywnej dominującej przez cały XX wiek. W dotychczasowej bowiem literaturze psychologicznej przeważała tematyka patologii, chorób psychicznych, negatywnych emocji i postaw, a także agresji i uprzedzeń. Po drugie zaczęto obserwować zjawisko „duchowego głodu” w najwyżej rozwiniętych gospodarczo krajach. Postęp ekonomiczny nie uczynił ludzi szczęśliwszymi. Notowano rosnącą liczbę depresji, samobójstw i przestępstw. Członkom społeczeństw zabrakło wskazówek jak żyć i móc umierać z przekonaniem, że nie zmarnowali swoich szans, że nie pobłądzili. Okazało się, że zwykła osoba może mieć kłopot z odpowiedzią na pytanie co jest naprawdę warte starań, co pozwoli jej w pełni i trwale rozwinąć siebie i przez to nadać własnemu życiu trwały i rzeczywisty sens.

Psychologowie, ale i filozofowie, ekonomiści, politycy, kapłani, mają za zadanie pomóc człowiekowi zdefiniować jego autentyczne potrzeby i możliwości rozwojowe.

Psychologowie pozytywni chcą dostarczyć ludziom pomocy w tym zakresie.

Pod koniec 90-tych lat Seligman zadał kluczowe pytanie: "Czy ludzi można nauczyć optymizmu?"

Udzielając na nie pozytywnej odpowiedzi, rozpoczął ruch rozwijający ideę eudajmonii Arystotelesa – ideę dobrego życia i mocnych stron człowieka.

Psychologia pozytywna szuka odpowiedzi na kolejne pytania:

  • Od czego zależy zdrowie psychiczne, dobrostan, szczęście, zadowolenie z życia?
  • Czy można te wszystkie pożądane atrybuty kondycji człowieka rozwijać, wzmacniać, doskonalić? Jeśli tak – to jak to zrobić?

Adresowana jest ona nie do chorych, zaburzonych, ale do zdrowych i aktywnych, choć zagubionych, czasami nieszczęśliwych i coraz częściej wątpiących w sens swojego życia.

Psychologowie pozytywni chcą podpowiadać ludziom jak powinni żyć, aby żyć autentycznie, zdrowo, w zgodzie ze swoim dajmosem (rozwojowym, twórczym potencjałem człowieka - pozytywnym aspektem natury człowieka).

Przykładowymi sformułowaniami i wartościami wyróżnionymi w toku rozwoju i badań psychologii pozytywnej są: dobrostan psychiczny, życiowy cel, panowanie nad otoczeniem, pozytywne relacje z innymi, samoakceptacja, rozwój osobisty, autonomia.

Niektóre stwierdzenia psychologii pozytywnej, wynikające z przeprowadzanych badań:

  • Ludzie są najszczęśliwsi wówczas, gdy podejmują interesujące działania, odpowiadające poziomowi ich umiejętności.
  • Ludzie mający ważne cele, są na ogół bardziej energiczni, doświadczają więcej pozytywnych emocji i czują, że ich życie ma sens.
  • Osoba otwarta na zewnątrz oraz bez skłonności do samoudręczenia się ma większe szanse na osiągnięcie szczęścia.
  • Sposób postrzegania świata ma o wiele większy wpływ na poczucie szczęścia niż obiektywne warunki.
  • Szczęśliwi ludzie są bardziej aktywni społecznie, pozytywnie nastawieni do pracy i przejawiają inne pożądane cechy.

Autor tekstu: Katarzyna Pieńko-Jamuła

na podstawie: Czapiński J.(red.), Psychologia pozytywna , PWN, Warszawa 2004.