| Psychologia pozytywna |
|
Twórcą psychologii pozytywnej jest Martin Seligman, przewodniczący Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego, który jako pierwszy opisał w sposób systematyczny zjawisko wyuczonej bezradności. Nurt ten powstał w psychologii, po pierwsze w wyniku protestu wobec psychologii negatywnej dominującej przez cały XX wiek. W dotychczasowej bowiem literaturze psychologicznej przeważała tematyka patologii, chorób psychicznych, negatywnych emocji i postaw, a także agresji i uprzedzeń. Po drugie zaczęto obserwować zjawisko „duchowego głodu” w najwyżej rozwiniętych gospodarczo krajach. Postęp ekonomiczny nie uczynił ludzi szczęśliwszymi. Notowano rosnącą liczbę depresji, samobójstw i przestępstw. Członkom społeczeństw zabrakło wskazówek jak żyć i móc umierać z przekonaniem, że nie zmarnowali swoich szans, że nie pobłądzili. Okazało się, że zwykła osoba może mieć kłopot z odpowiedzią na pytanie co jest naprawdę warte starań, co pozwoli jej w pełni i trwale rozwinąć siebie i przez to nadać własnemu życiu trwały i rzeczywisty sens. Psychologowie, ale i filozofowie, ekonomiści, politycy, kapłani, mają za zadanie pomóc człowiekowi zdefiniować jego autentyczne potrzeby i możliwości rozwojowe. Psychologowie pozytywni chcą dostarczyć ludziom pomocy w tym zakresie. Pod koniec 90-tych lat Seligman zadał kluczowe pytanie: "Czy ludzi można nauczyć optymizmu?" Udzielając na nie pozytywnej odpowiedzi, rozpoczął ruch rozwijający ideę eudajmonii Arystotelesa – ideę dobrego życia i mocnych stron człowieka. Psychologia pozytywna szuka odpowiedzi na kolejne pytania:
Adresowana jest ona nie do chorych, zaburzonych, ale do zdrowych i aktywnych, choć zagubionych, czasami nieszczęśliwych i coraz częściej wątpiących w sens swojego życia. Psychologowie pozytywni chcą podpowiadać ludziom jak powinni żyć, aby żyć autentycznie, zdrowo, w zgodzie ze swoim dajmosem (rozwojowym, twórczym potencjałem człowieka - pozytywnym aspektem natury człowieka). Przykładowymi sformułowaniami i wartościami wyróżnionymi w toku rozwoju i badań psychologii pozytywnej są: dobrostan psychiczny, życiowy cel, panowanie nad otoczeniem, pozytywne relacje z innymi, samoakceptacja, rozwój osobisty, autonomia. Niektóre stwierdzenia psychologii pozytywnej, wynikające z przeprowadzanych badań:
Autor tekstu: Katarzyna Pieńko-Jamuła na podstawie: Czapiński J.(red.), Psychologia pozytywna , PWN, Warszawa 2004.
|